By admin On Sunday, October 30 th, 2016 · no Comments · In

Η έννοια του ψυχικού τραύματος συναντάται συχνά στην ψυχοθεραπεία. Οι άνθρωποι μπορεί ν’ αναφέρουν για διάφορα γεγονότα ότι ήταν τραυματικά ή ότι τους σημάδεψαν. Μία κατάσταση, μία σχέση, ένα γεγονός ή μία ασθένεια μπορεί να προκαλέσουν ψυχικό πόνο που σε ένα μικρό ή μεγαλύτερο βαθμό θα καθορίσει τη ζωή του ανθρώπου.

Το τι μπορεί να είναι για κάποιον τραυματικό εξαρτάται από πολλούς παράγοντες. Πέρα από τη σφοδρότητα του γεγονότος, υπάρχουν κι άλλα πράγματα που έχουν σημασία, όπως για παράδειγμα η δυνατότητα του ατόμου ν’ αντιδράσει ή όχι. Η σχέση με έναν κακοποιητικό πατέρα είναι διαφορετική συνθήκη από τη σχέση με έναν κακοποιητικό εργοδότη. Η αίσθηση της ανημποριάς μπορεί να επηρεάσει πολύ το αποτύπωμα μίας κατάστασης στη ζωή του ανθρώπου. Αυτό ήταν ,για παράδειγμα, πολύ ξεκάθαρο και στην ιστορία του Τ. που ανέφερε την εμπειρία του μετά από ένα τροχαίο ατύχημα. Ένας άνθρωπος που είχε μία σημαντική θέση στην εταιρεία που εργαζόταν και είχε ιδιαίτερη ανάγκη να έχει τον έλεγχο, βρέθηκε από τη μία στιγμή στην άλλη στην απόλυτη ανάγκη του νοσηλευτικού προσωπικού και των γιατρών, των οικείων και της συντρόφου του.

Άλλη μία παράμετρος είναι το πόσο αιφνιδιαστικό είναι το γεγονός. Ο άνθρωπος έχει απόλυτη ανάγκη μία περίοδο προσαρμογής. Είναι, για παράδειγμα, τελείως διαφορετικό ν’ ανακοινώσει ο διευθυντής μίας εταιρείας ότι “δεν πάει καλά και ίσως αναγκαστεί σε βάθος χρόνου να κάνει περικοπές και απολύσεις” από μία αιφνιδιαστική απόλυση ενός ατόμου για την οποία πριν δεν είχε την παραμικρή ένδειξη.

Ένα άλλο σημαντικό κομμάτι είναι η ευαλωτότητα του ατόμου, το πόσο ανθεκτικός είναι κάποιος ψυχικά. Αυτό έχει να κάνει με την προσωπικότητα και τις εμπειρίες του ατόμου. Από τη μία είναι σημαντική η αισιόδοξη στάση ζωής και η αίσθηση ότι το ίδιο το άτομο είναι υπεύθυνο για τη ζωή του. Ένα τέτοιο άτομο είναι πιθανό να χειριστεί αποτελεσματικότερα έναν αιφνίδιο θάνατο αγαπημένου προσώπου, παρά ένα άτομο που ανέκαθεν ένιωθε αποδυναμωμένο και “θεατής της ζωής”. Η ανθεκτικότητα του ατόμου έχει βέβαια σχέση και με τις εμπειρίες του καθενός. Ο άνθρωπος που μεγαλώνει σε ανοιχτό και ευέλικτο οικογενειακό σύστημα είναι πιο ανθεκτικός από κάποιον που μεγαλώνει σε μία δύσκαμπτη, κλειστή οικογένεια.

Το ψυχικό τραύμα επίσης είναι τελείως υποκειμενική υπόθεση. Ενώ μπορεί για κάποιες γυναίκες ο τοκετός να ήταν η καλύτερη εμπειρία της ζωής τους, για άλλες ήταν απλά μία τραυματική συνθήκη. Είναι αρκετά συχνό φαινόμενο σε μία κοινωνική συζήτηση κάποιος να διακινείται έντονα από ένα γεγονός και οι συνομιλητές του να μην μπορούν να τον κατανοήσουν. Τέτοια διάσταση μπορεί να υπάρχει και μεταξύ δύο συντρόφων. Για μία γυναίκα, για παράδειγμα, το γεγονός ότι ο σύζυγός της βγήκε για ποτό με τους φίλους του ενώ το δύο μηνών βρέφος τους ήταν άρρωστο ήταν τραυματικό. Ο ίδιος δυσκολευόταν να το κατανοήσει επιμένοντας ότι η ίδια δεν του ζήτησε ρητά να μείνει στο σπίτι. Προφανώς και η συγκεκριμένη περίσταση αφορά προηγούμενες εμπειρίες των δύο προσώπων. Είναι όμως και απόδειξη του πόσο εξατομικευμένη υπόθεση είναι το ψυχικό τραύμα.

Η μία διάσταση της δουλειάς του ψυχολόγου λοιπόν είναι να ασχολείται με την επούλωση τέτοιων τραυμάτων. Κάποιες φορές οι άνθρωποι έχουν την επίγνωσή τους, άλλες φορές μπορεί να χρειαστούν λίγο χρόνο για να τα αναγνωρίσουν και ν’ ασχοληθούν μαζί τους. Το να γνωρίζουμε όμως τι μας πονά είναι εξίσου σημαντικό με το ν’ αναγνωρίζουμε τι μας ευχαριστεί για να προχωρήσουμε στο ταξίδι της αυτογνωσίας μας.