By admin On Thursday, October 02 nd, 2014 · no Comments · In

Το παρόν κείμενο εστιάζει στο θέμα ψυχοθεραπεία εφήβων και θα μπορούσε να φέρει και τον τίτλο «Στην Β. με αγάπη», καθώς η έφηβη θεραπευόμενη μου Β. με ενέπνευσε να θέλω να καταπιαστώ με το θέμα της εφηβείας. Σκοπεύω να της το δώσω να το διαβάσει άλλωστε και να μου πει τη γνώμη της. Αν λοιπόν το κείμενο δημοσιοποιήθηκε, είναι γιατί η Β. συμφώνησε να δημοσιοποιηθεί.

Κατά καιρούς λοιπόν έχουν έρθει στο γραφείο μου έφηβοι. Άλλοι ανεσταλμένοι και άλλοι επιθετικοί, όλοι όμως ενδιαφέροντες. Μετά από τη γνωριμία μου, από τη θέση της ψυχολόγου, με κάποιους εφήβους, συμπέρανα κάτι που μπορεί να είναι πολύ χρήσιμο και για τους γονείς με παιδιά σε αντίστοιχη ηλικία: Πόσο σημαντικό είναι να θυμάται κανείς τον εαυτό του στην εφηβεία, να «μπαίνει στα παπούτσια» του εφήβου, να συναισθάνεται κοινώς.Στην ανάγνωση φαίνεται απλό, στην πράξη δεν είναι όμως. Και θα παραθέσω ένα παράδειγμα. Στην κοινή συνάντηση που είχαμε με τη Β. και τη μητέρα της, η δεύτερη δεν μπορούσε να σταματήσει να παραπονιέται για τη βοήθεια που χρειάζεται από την κόρη της στις δουλειές του σπιτιού. Όταν η Β. της επεσήμανε ότι ο αδερφός της δεν τυγχάνει της ίδιας αντιμετώπισης, η μητέρα του κοριτσιού προσπέρασε το σχόλιό της και συνέχισε να επιμένει στο πόσο σημαντικό είναι για μία εργαζόμενη μητέρα μίας μονογονεϊκής οικογένειας η βοήθεια από τη Β. στις οικιακές δουλειές. «Έχετε δίκιο» τη διαβεβαίωσα. «Η οικιακή οργάνωση είναι σημαντικό να μη βαραίνει μόνο το γονιό, αλλά και τα παιδιά. Έχετε κι εσείς έναν αδερφό όμως. Θυμάστε πώς χειριζόταν αυτό το θέμα η μητέρα σας;» Η γυναίκα επέμενε ότι και η ίδια είχε αναλάβει τις δουλειές του σπιτιού, όταν εργαζόταν η μητέρα της, πράγμα που δεν την ενοχλούσε καθόλου. Κι όπως είναι φυσικό, δεν μπορούσε ούτε να συναισθανθεί το αίσθημα αδικίας που πλημμύριζε την κόρη της κάθε φορά που ζητάει μόνο από εκείνη να κάνει δουλειές στο σπίτι.

Η ψυχοθεραπεία εφήβων διαφέρει από του ενήλικα. Στον ενήλικα δεν επεμβαίνει ο θεραπευτής σε όλα τα “θέματα”, και οι αποφάσεις που παίρνει τυγχάνουν αποδοχής γιατί ως ενήλικας είναι σε θέση να πάρει κάποιες σημαντικές αποφάσεις μόνος του.

Επίσης είναι σημαντικό για τον έφηβο να αποδέχεται ο γονιός –και ο ψυχολόγος- την αδυναμία ή την άγνοιά του μπροστά στο έφηβο. Θυμάμαι μία πολύ σημαντική συνάντησή μας με τη Β. Ήταν προς το τέλος της συνεδρίας, όταν διαπίστωσα ότι άλλη μία ώρα θα τελείωνε χωρίς να έχω πλησιαστεί με το κορίτσι. Προερχόμενη η ίδια από ένα πολύ τραυματικό γεγονός στη ζωή της, η στάση της απέναντί μου ήταν παθητικά –ή ακόμα και ενεργητικά- επιθετική. Η στάση ενός κοριτσιού που η ίδια είχε παρακινήσει τη μητέρα της να πάνε σε ψυχολόγο. Τότε λοιπόν παραδέχτηκα την αδυναμία μου. Με πολύ απλά λόγια της είπα: «Η αλήθεια είναι ότι κάνω προσπάθειες να σε προσεγγίσω. Εγώ θεωρώ ότι έχω βάλει τα δυνατά μου. Θεωρώ επίσης ότι σε βλέπω με καλή ματιά, σε αποδέχομαι και έχω πολλή διάθεση να δουλέψω μαζί σου. Φοβάμαι ότι κάπου δεν τα καταφέρνω. Θα ήθελα λοιπόν να με βοηθήσεις.» Περιττό να πω ότι επρόκειτο για μία σημαντική συνάντησή μας, η οποία ήταν ανάμεσα στις αξιομνημόνευτες στιγμές των συνεδριών μας και για την ίδια τη Β.

Η ψυχοθεραπεία εφήβων προϋποθέτει ξεκάθαρους κανόνες ειλικρίνειας, εκτίμησης, αποδοχής και διαθεσιμότητας τόσο από τον ψυχολόγο όσο και από τον έφηβο θεραπευμένο.

Είναι επίσης σημαντικό για τους γονείς να μην μπαίνουν σε ανταγωνιστικές καταστάσεις με τα έφηβα παιδιά τους. Είναι φυσιολογικό στάδιο αυτής της ηλικίας το παιδί να τους αμφισβητεί, να τους απομυθοποιεί και να θέλει να διαφοροποιηθεί από εκείνους. Οι υγιείς σχέσεις γονέα-παιδιού σπρώχνουν τον έφηβο προς αυτήν την κατεύθυνση. Είναι σημαντικό να καταλάβουν οι γονείς ότι κατά τη διαφοροποίηση το παιδί τους δεν τους απορρίπτει, αλλά έχει ανάγκη να διαπιστώσει τη μοναδικότητά του. Κατά τις συνεδρίες μας, είναι κανόνας η Β. να με αμφισβητεί συνεχώς. Ακόμα κι όταν μοιράζομαι μαζί της δικές μου εμπειρίες. Ξέρω όμως ότι νιώθει ασφάλεια όταν εγώ υπομένω την αμφισβήτηση και την κριτική της. Και της απαντώ με χαμόγελο.
Αυτά είναι λίγα απ’ αυτά που μάθαμε στη συνεργασία μας με τη Β. Γιατί όταν δουλεύεις μ’ έναν άνθρωπο στην πιο εκρηκτική περίοδο της ζωής του, έχει να σου μάθει πολλά. Είναι άλλωστε η μόνη περίοδος της ζωής μας που για κάποια πράγματα είμαστε πολύ μικροί και για άλλα πολύ μεγάλοι.