By admin On Thursday, April 09 th, 2015 · no Comments · In

Μετά από ένα τηλεφώνημα για ραντεβού, εμπνεύστηκα το θέμα για το παρόν κείμενο. Θυμάμαι να έχω γράψει διάφορα κείμενα για τους εξαρτημένους, αλλά κανένα που να απευθύνεται αποκλειστικά στους συνεξαρτημένους, τους γονείς, αδέρφια, συντρόφους, συζύγους, παιδια και φίλους των εξαρτημένων. Και αυτό είναι σημαντική παράλειψη.

Όταν δούλευα για τη μ.κ.ο. Νηφάλιοι, είχαμε οργανώσει την πρώτη γραμμή στήριξης για τον αλκοολικό και τους συγγενείς του. Μπορώ να πω λοιπόν ότι έχω μιλήσει με άπειρους εξαρτημένους και συνεξαρτημένους, τουλάχιστον στο επίπεδο της ενημέρωσης και μπορώ να βγάλω κάποια ασφαλή συμπεράσματα. Οι κλήσεις ήταν σχεδόν μοιρασμένες, μισές από τους ίδιους τους εξαρτημένους και μισές από τους κοντινούς τους ανθρώπους. Είναι δύσκολο να προσδιορίσω ποιοι ήταν περισσότερο απελπισμένοι. Γιατί διαφορετική δυσκολία φέρει ο εξαρτημένος και διαφορετική ο συνεξαρτημένος.

Από τα δυσκολότερα πράγματα να πείσεις κάποιον συνεξαρτημένο είναι ότι είναι πολύ σημαντικό ν΄ αναζητήσει θεραπεία. Συχνά η αντίδραση είναι ότι δεν έχει αυτός το πρόβλημα, αλλά ο συγγενής του. Αυτή είναι μία σημαντική ένδειξη ότι η συνεξάρτηση συνεπάγεται παθολογία. Υπάρχει δηλαδή αντίσταση και άρνηση στην αναζήτηση θεραπείας. Δεν παύω να τονίζω στους ανθρώπους που απευθύνονται σε μένα, ότι δεν είναι τυχαίο πως κάθε ιδιωτικό και δημόσιο πρόγραμμα απεξάρτησης έχει θεσμοθετήσει κι ένα μέρος αποκλειστικά για τους συγγενείς. ‘Αλλη ένδειξη για το παθολογικό της κατάστασης είναι ότι έχει βρεθεί ότι πολύ συχνά τα παιδιά των εξαρτημένων επιλέγουν σα συντρόφους τους εξαρτημένους ανθρώπους.

Ένας ειδικός ψυχικής υγείας που ασχολείται με την εξάρτηση είναι πολύ σημαντικό να έχει κατά νου την ταλαιπωρία που έχει υποστεί το περιβάλλον του εξαρτημένου και τον πόνο που τον συνοδεύει. Συχνά οι άνθρωποι φτάνουν να ζητήσουν βοήθεια αποκαρδιωμένοι και αφού έχουν πέσει στο κενό άπειρες άλλες απόπειρες να λάβουν αποτελεσματική στήριξη. Όσο καιρό δούλευα εθελοντικά στον ΚΕΘΕΑ είχα συναντήσει οικογένειες που είχαν ξοδέψει περιουσίες και είχαν οδηγηθεί εκεί. Τότε υπήρχε μία κλινική που εφάρμοζε μία μέθοδο φιλτραρίσματος του αίματος και ένα μέλος μου είχε πει ότι είχε περάσει απ’ αυτή τη διαδικασία καμιά δεκαριά φορές, με την κάθε φορά να κοστίζει αρκετά χρήματα. Και το μέλος είχε βρεθεί στο πρόγραμμα για ν’ ακολουθήσει “στεγνή” απεξάρτηση.

Μετά όμως από ένα σωρό ιστορίες για περιουσίες που έκαναν φτερά στο βωμό της ελπίδας για τη σωτηρία του δικού τους ανθρώπου, κατέληξα στο ότι δεν υπάρχει χειρότερο από την ελπίδα που γκρεμίζεται. Γιατί όλες αυτές οι απόπειρες συνοδεύονται δυστυχώς κι από ελπίδες που συνήθως γκρεμίζονται αρκετές φορές μέχρι να έρθει εκείνη, η επιτυχημένη απόπειρα που θα οδηγήσει στην επιστροφή στη ζωή.

Το πιο δύσκολο να πείσει ένας θεραπευτής τον οικείο του εξαρτημένου, είναι να δει τη δική του ζωή. Συχνά οι άνθρωποι πείθονται όταν τους εξηγώ ότι κάτι τέτοιο θα βοηθήσει να οδηγηθεί στη θεραπεία και ο εξαρτημένος. Για παράδειγμα, όταν έρχεται στο γραφείο μου μία μητέρα για να βοηθήσει το γιο της που κάνει χρήση, οι πιθανότητες είναι να είναι παραμελημένη, θλιμμένη και καταθλιπτική. Τη ρωτάω λοιπόν τι παράδειγμα μπορεί να δίνει για τη ζωή στο παιδί της. Τι το διδάσκει. Ότι στις δυσκολίες της ζωής, λιποψυχούμε και παραιτούμαστε; Αυτό μία μάνα είναι πιο εύκολο να το καταλάβει από το ότι το παιδί της δεν αντέχει όλο αυτό το βάρος και τις προσδοκίες που συνοδεύουν τον εξαρτημένο. Δεν αντέχει να είναι ο ρυθμιστής της διάθεσης της οικογένειας και είναι σημαντικό να φύγουν όλα τα φώτα από πάνω του.

Αυτές είναι μερικές σκέψεις που αφορούν τις οικογένειες των εξαρτημένων. Συχνά αποφεύγω να κατηγοριοποιώ τους ανθρώπους και τα αιτήματά τους. Όπως όλοι οι καταθλιπτικοί δεν είναι ίδιοι, το ίδιο συμβαίνει και με όλους τους εξαρτημένους. Υπάρχει όμως σίγουρα κάτι κοινό. Ότι η εξάρτηση είναι μία κατάσταση που επηρεάζει βαθιά όλο το οικογενειακό σύστημα, αναδεικνύει την παθολογία του, το αποσταθεροποιεί και το τραντάζει. Το αν η οικογένεια θα μάθει κάτι από τη δύσκολη αυτή κατάσταση, είναι κάτι που έχει να το αποφασίσει η ίδια.

Για τα παιδιά των εξαρτημένων θα γίνει ξεχωριστή αναφορά σε διαφορετικό κείμενο της ιστοσελίδας.